၈။ သမၼာသမာဓိ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၈။ သမၼာသမာဓိ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္

ပဌမဇၩာနသမာဓိ, ဒုတိယဇၩာနသမာဓိ, တတိယဇၩာနသမာဓိ, စတုတၴဇၩာနသမာဓိ။

၁။ ပဌမဇၩာနသမာဓိ= ေရွးဦးစြာ ကသုိဏ္းစေသာ တစ္ခုေသာသမထအာ႐ုံ၌ တုန္လႈပ္ျခင္းမရွိဘဲ ႐ႈျမင္ ထင္စြဲ ခုိင္ၿမဲ တည္ၿငိမ္ေသာ ပဌမစ်ာန္သမာဓိ။

၂။ ဒုတိယဇၩာနသမာဓိ=ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္ ကသုိဏ္းစေသာ တစ္ခုေသာ သမထအာ႐ုံ၌ တုန္လႈပ္ျခင္းမရွိဘဲ ႐ႈျမင္ ထင္စြဲ ခုိင္ၿမဲ တည္ၿငိမ္ေသာ ဒုတိယစ်ာန္သမာဓိ။

၃။ တတိယဇၩာနသမာဓိ=သုံးႀကိမ္ေျမာက္ ကသုိဏ္းစေသာ တစ္ခုေသာ သမထအာ႐ုံ၌ တုန္လႈပ္ျခင္းမရွိဘဲ ႐ႈျမင္ ထင္စြဲ ခုိင္ၿမဲ တည္ၿငိမ္ေသာ တတိယစ်ာန္သမာဓိ။

၄။ စတုတၴဇၩာနသမာဓိ=ေလးႀကိမ္ေျမာက္ ကသုိဏ္းစေသာ တစ္ခုေသာ သမထအာ႐ုံ၌ တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိဘဲ ႐ႈျမင္ထင္စြဲ ခုိင္ၿမဲ တည္ၿငိမ္ေသာစတုတၴစ်ာန္သမာဓိ။

၇။ သမၼာသတိ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၇။ သမၼာသတိ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္

ကာယာႏုပႆနာ သတိပ႒ာနံ, ေဝဒနာႏုပႆနာသတိပ႒ာနံ, စိတၱႏုပႆနာသတိပ႒ာနံ, ဓမၼာႏုပႆနာသတိပ႒ာနံ။

 ၁။ ကာယာႏုပႆနာသတိပ႒ာနံ=ထြက္သက္၊ ဝင္သက္အစရွိေသာကိုယ္အဂၤါ အစု၌အ႐ႈအျမင္အထင္ အစြဲၿမဲေသာသတိ တရား။

၂။ ေဝဒနာႏုပႆနာသတိပ႒ာနံ=သုခ, ဒုကၡ စေသာ ေဝဒနာအစု၌အ႐ႈအျမင္ အထင္အစြဲ ၿမဲေသာ သတိတရား။

၃။ စိတၱာႏုပႆနာသတိပ႒ာနံ=သရာဂ, သေဒါသစေသာ စိတ္အစု၌အ႐ႈအျမင္ အထင္အစြဲ ၿမဲေသာ သတိ တရား။

၄။ ဓမၼာႏုပႆနာသတိပ႒ာနံ=ကာမစၧႏၵစေသာ ဓမၼအစု၌ အ႐ႈအျမင္ အထင္အစြဲ ၿမဲေသာသတိတရား။

၆။ သမၼာဝါယာမ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၆။ သမၼာဝါယာမ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္

အႏုပၸႏၷာနံ အကုသလာနံ ဓမၼာနံ အႏုပုပၸါဒါယ ဝါယာေမာ၊ ဥပၸႏၷာနံ အကုသလာနံ ဓမၼာနံ ပဟာနာယ ဝါယာေမာ၊ အႏုပၸႏၷာနံ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ ဥပၸါဒါယ ဝါယာေမာ၊ ဥပၸႏၷာနံ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ ဘိေယ်ာဘာဝါယ ဝါယာေမာ။

၁။ အႏုပၸႏၷာနံ=မိမိသႏၲာန္မွာ ယခုဘဝ၌ မျဖစ္ကုန္ေသးေသာ၊ အကုသလာနံ ဓမၼာနံ=မေကာင္းေသာ တရား တု႔ိကုိ၊ အႏုပၸါဒါယ =ဤဘဝမွစ၍ အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္ရသည့္ဘဝတုိင္ေအာင္ ေနာင္တစ္ရံ တစ္ဆစ္မွ် မိမိသႏၲာန္၌ မျဖစ္လာေစျခင္း အက်ဳိးငွါ၊ ဝါယာေမာ =မဂၢင္ရွစ္ပါးတရားကို အားထုတ္ျခင္း။

၂။ ဥပၸႏၷာနံ=မိမိသႏၲာန္မွာ ယခုဘဝ၌ ျဖစ္ၿပီး, ျဖစ္ဆဲ ျဖစ္ ကုန္ေသာ၊အကုသလာနံ ဓမၼာနံ=မေကာင္း ေသာ တရားတု႔ိကို၊ ပဟာနာယ =ဤဘဝမွစ၍ အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္ရသည့္ ဘဝတုိင္ေအာင္ ေနာင္ တစ္ဖန္ မိမိသႏၲာန္၌ တစ္ရံတစ္ဆစ္မွ် မျဖစ္လာ ရေအာင္ ပယ္သတ္ျခင္းငွါ၊ ဝါယာေမာ=မဂၢင္ရွစ္ပါး တရားကို အားထုတ္ျခင္း။

၃။ အႏုပၸႏၷာနံ=မိမိသႏၲာန္မွာ ယခုဘဝ၌ မျဖစ္ဖူးကုန္ေသာ၊ကုသလာနံ ဓမၼာနံ=ေဗာဓိပကိၡယတရား သုံးဆယ့္ ခုနစ္ပါးတို႔ကို၊ ဥပၸါဒါယ= ယခုဘဝမွာပင္ မိမိသႏၲာန္၌ ျဖစ္ေပၚလာေစျခင္းငွါ၊ ဝါယာေမာ=မဂၢင္ရွစ္ပါး တရားကို အားထုတ္ျခင္း။

၄။ ဥပၸႏၷာနံ=မိမိသႏၲာန္မွာ ယခုဘဝ၌ ျဖစ္ၿပီး, ျဖစ္ဆဲ ျဖစ္ကုန္ေသာ၊ကုသလာနံ ဓမၼာနံ=သီလ အစရွိကုန္ ေသာ ကုသုိလ္တရားတု႔ိကုိ၊ ဘိေယ်ာဘာဝါယ=အဆင့္ဆင့္တုိးတက္၍ အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္ ရသည့္ ဘဝ တုိင္ေအာင္ မပ်က္မကြက္ပဲ အစဥ္ၿမဲ၍ သြားေအာင္ ပြားမ်ားေစျခင္းငွါ၊ ဝါယာေမာ=မဂၢင္ရွစ္ပါး တရားကို အားထုတ္ျခင္း။

၅။ သမၼာအာဇီဝ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၅။ သမၼာအာဇီဝ ၄-ပါး ပါဌ္အနက္

ဒုစၥရိတမိစၧာဇီဝဝိရတိ, အေနသနမိစၧာဇီဝဝိရတိ,ကုဟနာဒိမိစၧာဇီဝဝိရတိ, တိရစၧာနဝိဇၨာမိစၧာဇီဝဝိရတိ။

၁။ ဒုစၥရိတမိစၧာဇီဝဝိရတိ = လူတို႔မွာ ကာယဒုစၥ႐ုိက္ ၃-ပါး၊ ဝစီဒုစၥ႐ုိက္ ၄-ပါးတု႔ိျဖင့္ ယုတ္မာစြာေသာ အသက္ ေမြးျခင္းမွ ၾကဥ္ ေရွာင္ျခင္း။

၂။ အေနသနမိစၧာဇီဝဝိရတိ=ရေသ့, ရဟန္းတုိ႔မွာ လူတု႔ိအားသစ္သီးေပးျခင္း, ပန္းေပးျခင္းစေသာ ႏွစ္ဆယ့္ တစ္ပါးေသာ အေနသန အမႈတုိ႔ျဖင့္ ယုတ္မာစြာေသာ အသက္ေမြးျခင္းမွ ၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။

၃။ ကုဟနာဒိမိစၧာဇီဝဝိရတိ=ရေသ့ ရဟန္းတု႔ိမွာ အ့ံဖြယ္ သရဲကိုျပ၍စဥ္းလဲလိမ္လည္ျခင္း အစရွိေသာ ငါးပါးေသာ အမႈတု႔ိျဖင့္ ယုတ္မာ စြာေသာ အသက္ေမြးျခင္းမွ ၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။

၄။ တိရစၧာနဝိဇၨာမိစၧာဇီဝဝိရတိ= ရေသ့ ရဟန္းတုိ႔၏ အက်င့္သီလႏွင့္ ဖီလာကန္႔လန္႔ ဆန႔္က်င္ ဖက္ျဖစ္ကုန္ ေသာ အဂၤဝိဇၨာ, နိမိတၱ ဝိဇၨာအစရွိကုန္ေသာ တစ္ရာ့ေလးဆယ္မွ်ေလာက္ေသာ အတတ္ပညာ ဝိဇၨာမႈမ်ဳိးတု႔ိျဖင့္ ယုတ္မာစြာေသာ အသက္ ေမြးျခင္းမွ ၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။

၄။ သမၼာကမၼႏၲ ၃-ပါး ပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၄။ သမၼာကမၼႏၲ ၃-ပါး ပါဌ္အနက္

ပါဏာတိပါတဝိရတိ, အဒိႏၷာဒါနဝိရတိ, ကာေမသုမိစၧာ စာရဝိရတိ။

၁။ ပါဏာတိပါတဝိရတိ=အသက္ရွိသူ လူ, တိရစၧာန္ သတၱဝါ မွန္သမွ်တို႔ကို သတ္ပုတ္ညႇင္းဆဲျခင္းမွ ၾကဥ္ ေရွာင္ျခင္း။
၂။ အဒိႏၷာဒါနဝိရတိ=အရွင္မေပးေသာ သူတစ္ပါးဥစၥာကို ခုိးယူျခင္းမွ ၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။
၃။ ကာေမသုမိစၧာစာရဝိရတိ=ယစ္မ်ဳိးငါးပါး ေသာက္စားမႈႏွင့္တကြမာတုရကိၡတစေသာ ႏွစ္က်ိပ္ေသာ မိန္းမတု႔ိ၌ လည္းေကာင္း, မိမိ လင္မွတစ္ပါးေသာ ေယာက်္ား တု႔ိ၌လည္းေကာင္း ေဖာက္ျပန္စြာ က်င့္ျခင္းမွ ၾကဥ္ ေရွာင္ျခင္း။

၃။ သမၼာဝါစာ ၄-ပါးပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၃။ သမၼာဝါစာ ၄-ပါးပါဌ္အနက္

မုသာဝါဒဝိရတိ, ပိသုဏဝါစာဝိရတိ, ဖ႐ုသဝါစာဝိရတိ,သမၹပၸလာပ ဝိရတိ။

၁။ မုသာဝါဒဝိရတိ= မဟုတ္မမွန္ေသာ စကားကို ေျပာဆုိျခင္းမွၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။
၂။ ပိသုဏဝါစာဝိရတိ=ႏွစ္ဦးေသာ သူတု႔ိ၏ အၾကား၌ ကုန္းတုိက္ စကားကို ေျပာဆုိျခင္းမွ ၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။
၃။ ဖ႐ုသဝါစာဝိရတိ = သူတစ္ပါးတုိ႔၏ စိတ္ႏွလုံး ခုိက္တုိက္က်င္နာ မခံသာေအာင္ ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ ထိပါး လ်က္ ဆယ္ပါးေသာ ဆဲေရး ျခင္း တု႔ိျဖင့္ ဆဲေရးေသာ အမႈမွၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။
၄။ သမၹပၸလာပဝိရတိ=ပစၥဳပၸန္ သံသရာ ႏွစ္ျဖာေသာ ေကာင္းက်ဳိးႏွင့္မစပ္မလ်ဥ္းဘဲ ၿပိန္ဖ်င္းလ်က္ ဆန္းၾကယ္စြာေသာ ရာမ ဇာတ္, အီေနာင္ဇာတ္ အစရွိေသာ ဒ႑ာရီစကားမ်ဳိး, သုံးဆယ့္ ႏွစ္ပါးေသာ တိရစၧာနကထာ စကားမ်ဳိးတု႔ိမွ ၾကဥ္ေရွာင္ျခင္း။

၂။ သမၼာသကၤပၸ ၃-ပါး ပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၂။ သမၼာသကၤပၸ ၃-ပါး ပါဌ္အနက္

ေနကၡမၼသကၤပၸ, အဗ်ာပါဒသကၤပၸ, အဝိဟႎသာသကၤပၸ။

၁။ ေနကၡမၼသကၤပၸ= ေလာဘအာ႐ုံ ကာမဂုဏ္ခႏၶာ သံသရာ ညြန္ဗြက္မွ ထြက္ေျမာက္ရာ ထြက္ေျမာက္ ေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ ေသာအႀကံအစည္။
၂။ အဗ်ာပါဒသကၤပၸ= အသက္ရွိသူ လူ, တိရစၧာန္ သတၱဝါမွန္သမွ်တု႔ိအား အသက္ခႏၶာခ်မ္းသာ ေစလုိေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ ေသာ အႀကံအစည္။
၃။ အဝိဟႎသာသကၤပၸ= အသက္ရွိသူ, လူတိရစၧာန္သတၱဝါမွန္သမွ်တုိ႔အား ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ ခ်မ္းသာေစလုိေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ ေသာ အႀကံအစည္။

၁။ သမၼာဒိ႒ိ ၃-ပါး ပါဌ္အနက္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

၁။ သမၼာဒိ႒ိ ၃-ပါး ပါဌ္အနက္

ကမၼႆကတာသမၼာဒိ႒ိ, ဒသဝတၴဳကသမၼာဒိ႒ိ, စတုသစၥသမၼာဒိ႒ိ။

၁။ ကမၼႆကတာသမၼာဒိ႒ိ = သတၱဝါတု႔ိအား မိမိတု႔ိျပဳၾကေသာ ေကာင္းမႈ, မေကာင္းမႈ ၂-ပါးသည္ သာ လွ်င္ ဘဝမ်ားစြာ,ကမၻာမ်ားစြာသြားေလရာရာ မိမိတုိ႔သႏၲာန္မွာ အစဥ္ပါေသာ ကုိယ္ပုိင္ဥစၥာရွိၾက ကုန္ သည္ ဟု သိျမင္ေသာ သမၼာဒိ႒ိ။

၂။ ဒသဝတၴဳကသမၼာဒိ႒ိ = ဉာဏ္၏ သက္ဝင္ရာ ဝတၴဳအျပား ဆယ္ပါးရွိေသာ သမၼာဒိ႒ိ။

၃။ စတုသစၥသမၼာဒိ႒ိ = ဉာဏ္၏ သက္ဝင္ရာ အဟုတ္ႀကီး ၄-ပါး,အမွန္ႀကီး ၄-ပါး ထင္ရွားရွိေသာသမၼာဒိ႒ိ။

ခက္မာ, ဖြဲ႕ေစး, ပူေအး, ေထာက္ကန္ (လယ္တီဆရာေတာ္)

'' ခက္မာ, ဖြဲ႕ေစး, ပူေအး, ေထာက္ကန္''

ဓာတ္ေလးပါးအစဥ္

ခက္မာ၌ ခက္မာ, ႏူးည့ံ ၂-ပါးကိုယူ၊ ဖြဲ႕ေစး၌ ဖြဲ႕ေစး, ယုိစီး ၂-ပါးကိုယူ၊ ပူေအး၌ ထက္ေသာ ေတေဇာ, ႏုံ႔ေသာ ေတေဇာ ၂-ပါးကိုယူ၊ေထာက္ကန္၌ ေထာက္ကန္, လႈပ္ရွား ၂-ပါးကိုယူ။

၁။ ခက္မာမႈကား ထက္သန္ေသာ ပထဝီတည္း, ႏူးည့ံမႈကားႏုံ႔ေသာ ပထဝီတည္း။

၂။ ဖြဲ႕ေစးမႈကား ႏု႔ံေသာ အာေပါတည္း, ယုိစီးမႈကား ထက္ေသာအာေပါတည္း။

၃။ ပူေႏြးမႈကား ထက္ေသာ ေတဇာတည္း, ေအးခ်မ္းမႈကား ႏု႔ံေသာေတေဇာတည္း။

၄။ ေထာက္ကန္မႈကား ႏုံ႔ေသာ ဝါေယာတည္း, လႈပ္ရွားမႈကားထက္ေသာ ဝါေယာတည္း။

မဂၢဂၤဒီပနီ (လယ္တီဆရာေတာ္)

မဂၢင္ ၈-ပါး
(၁) သမၼာဒိ႒ိ
     (၁-၁) ကမၼႆကတာ သမၼာဒိ႒ိ
          (၁-၁-၁) သေဗၺ သတၱာ ကမၼႆကာ
          (၁-၁-၂) သေဗၺ သတၱာ ကမၼဒါယာဒါ
          (၁-၁-၃) သေဗၺ သတၱာ ကမၼေယာနီ
          (၁-၁-၄) သေဗၺ သတၱာ ကမၼဗႏၶဴ
          (၁-၁-၅) သေဗၺ သတၱာ ကမၼပၸဋိႆရဏာ